Kinderen en kunst, gaat dat samen? Welke kunst vinden kinderen leuk? Kunst is dichterbij dan je denkt. Gebruik je zintuigen en ontdek de mogelijkheden. Kunst in de kinderopvang is vernieuwend en spannend. Lidwien van Noorden geeft je adviezen om samen met kinderen te werken aan kunstzinnige vorming.
Alle kinderen zijn kunstenaars. Volwassenen ook. Kunst hoort bij de mens. We willen ons versieren, en aan anderen laten zien wie we zijn. Daarvoor gebruiken we ons uiterlijk, we praten, we zingen, we dansen. We kiezen kleding die bij onze stemming past. Zo is onze natuur. En natuur brengt kunst voort.
Prikkel je zintuigen
Om je in alle opzichten te ontwikkelen, moet je je zintuigen bewust gebruiken. Je kunt niet voor niets horen, zien, ruiken, proeven en voelen. Dat is de basis voor het ontdekken van nieuwe toepassingen. Voor creativiteit. Voor kunstzinnige ontwikkeling en vorming. En dat komt ook in de kinderopvang goed van pas. Kinderen willen graag samen spelen en leren. Ze hebben daarom een voorkeur voor sociale kunstvormen, zoals muziek, dans, rollenspel en beweging. Werken met kunsten stimuleert kinderen om individueel én samen spelend te leren.
Als leid(st)er is het je belangrijkste taak om ervoor te zorgen dat kinderen kunstzinnig kunnen bezig zijn. Zorg voor een goede timing en dosering van materiaal. Bied activiteiten aan die passen bij de ontwikkelingsfase en belevingswereld van de kinderen. Voor baby’s en peuters zijn de belangrijkste kenmerken van de fase van hun kunstzinnige ontwikkeling als volgt.
De presymbolische fase (0 tot 2 jaar)
Voor baby’s staan de zintuigen centraal omdat zij vooral fysieke controle willen krijgen over hun lichaam. Ze beleven veel plezier aan het krabbelen met een potlood op papier. Geleidelijk krijgt de baby meer controle en begint voorzichtige vormen te tekenen. De cirkel is de meest opvallende. Sommige dreumesen interpreteren hun krabbel als een tekening van een voorwerp of gebeurtenis. Je kunt dit ‘toevallig realisme’ noemen.
De symbolische fase (2 tot 4 jaar)
Als het kind ongeveer 18 maanden oud is, kan het zich een voorstelling maken van dingen die niet aanwezig zijn. Dat noem je symbolisch denken. In hun uitspraken beginnen kinderen woorden te gebruiken voor dingen die er niet zijn. Als kinderen ongeveer tweeënhalf zijn, zien ze hun producten als een voorstelling van iets, een representatie. Een jaar later kunnen ze ook details met elkaar in verband brengen. De koppoter of -voeter, het bekende rondje met twee ogen, een mond en vier strepen als armen en benen, ontstaat op deze leeftijd.
Aan de slag
Nu weet je ongeveer wat kinderen aankunnen en kun je met ze aan de slag gaan. Kinderen hebben korte aandachtsbogen, dus je kunt ze niet uren achterelkaar laten werken aan een groot kunstwerk. Geef de kinderen ook niet alleen maar kant en klare, eenvoudige activiteiten, zoals kleurplaten. Dat is wel goed voor de fijne motoriek en kleurgevoel, maar daarmee bevorder je niet álle kunstzinnige ontwikkeling. Het gaat erom dat je hun waarnemingsvermogen en creativiteit stimuleert. Ze moeten ontdekkingen doen. Laat ze spelenderwijs kennismaken met de wereld om hen heen en geef ze materialen en technieken om hun ontdekkingen en ideeën vorm te geven. Originaliteit is daarbij enorm belangrijk, maar hoe bedenk je steeds weer interessante, nieuwe opdrachten?
Laat je verrassen
Er ligt in de natuur veel voor het oprapen. Ga met de kinderen naar buiten. Vraag de kinderen waar water is, wat water is, en wat je ermee kunt doen. Kun je water nadoen? Laat gebeuren wat er gebeurt… Je kunt tijdens een volgend uitje kijken naar het licht en de schaduw in de struiken. Kun je dat tekenen? En wat kun je doen met takken? Je kunt ze stapelen en ermee in de grond krassen. Wat krast er nog meer? Wat is krassen eigenlijk? Kun je ook krassen met vingerverf? Met je hele lijf zelfs? Of met je stem? Bedenk korte acties die met een thema of onderwerp samenhangen, bijvoorbeeld krassen, lente, water of wonen. Zorg dat je wat ‘snel’ materiaal klaar hebt liggen zoals papier, stofjes, takjes, lijm en schaar. Als je goed oplet en net zo openstaat voor wat er gaat gebeuren als de kinderen, ontpopt zich daarna vanzelf een volgende actie. Sta voor alles open. Zo leer je jezelf in de wereld om je heen de leukste kunstzinnige activiteiten te ontdekken.
Kinderen zijn echte kunstenaars.
Zo klein als ze zijn, ze zijn tot grote dingen in staat.
Bij Snoozel willen we de kleintjes zo vroeg mogelijk de kans geven om de wereld om hen heen te ontdekken met al hun zintuigen. Want om te kunnen schilderen hoef je echt geen peuter te zijn! Ook babies willen maar al te graag ontdekken. Wat verf, lijm, papier, klei etc. is.
En als ze dat eenmaal weten, gaan ze kijken wat ze er allemaal mee kunnen doen...
Vaak proberen we ze dan te snel in een bepaalde richting te duwen. Verven doe je immers met een...kwast.
Maar ook met je vingers, een borsteltje, een spons, een roller, een tissue, een takje, een wc-rol, een boomblad en ga zo nog maar even door. Laat ze lekker experimenteren en biedt ze voldoende materiaal aan. Van alles door elkaar; laat ze maar uitvinden hoe ze het
kunnen gebruiken en combineren. Je zult versteld staan van hun vindingrijkheid!
Op deze pagina willen wij je voorbeelden aanbieden van activiteiten die wij met de kinderen doen, en die je thuis of op het kindercentrum ook met de kinderen kunt doen. We zullen het steeds uitbreiden en als je zelf een idee hebt of een leuke link is dat natuurlijk van harte welkom op Snoozel@Casema.nl.
Verven met babies.
Voor deze activiteit hoeven ze nog niet eens te kunnen zitten. Zet alles van te voren klaar; bordjes met verschillende kleuren verf, eventueel materialen om mee te verven. Zoals je hierboven kunt zien kan dat alles zijn.
Grote vellen papier of stukken behang of karton.
Voor na afloop: een emmer water, washandjes en handdoeken.
ZORG VOOR EEN AANGENAME TEMPERATUUR IN DE RUIMTE!!
Leg de grote stukken papier op de (goed schoon te maken) vloer. Plak het aan de randen vast met plakband. Zet de bordjes met verf er op of er omheen. Kleed de kinderen uit tot op hun luier en zet ze bij het papier neer.
Sommigen zullen het een beetje eng vinden, dus forceer niets! Als ze van anderen zien dat ze lekker aan de slag gaan zullen ze meestal vanzelf mee gaan doen.
Je kunt eventueel zelf aan de gang. En let op: Verf is NIET VIES!!
Als een kindje erg veel van de verf gaat proeven en het heeft een speen kun je bijvoorbeeld even de speen geven. Maar het ontdekken van de babies gaat nu eenmaal via de mond en als je kindvriendelijke verf hebt kan het bij kleine hoeveelheden echt geen kwaad. Zolang ze er plezier in hebben kun je ze lekker hun gang laten gaan. Laat ze maar lekker over het papier en door de verf kruipen. Pas wel op voor uitglijden!
Als ze "klaar"zijn dan kunnen ze lekker in bad... Ook heel leuk!! Heel veel plezier!! (En jullie ervaringen horen we natuurlijk ook graag!!)
Een wolk maken...
Maak een grote wolk met een paar kinderen tegelijk of elk een kleiner wolkje. Maak het niet te klein.
Knip van te voren de vorm uit van stevig papier/karton, behangpapier met relief of golfkarton. Als het papier te dun is kun je het (later) op karton plakken.
Zet klaar: (Peuter)lijm, kwasten, verf in "wolk-kleuren" (De lucht kan prachtige kleuren hebben!)
snippers zijdevloeipapier, tissues, watjes, sliertjes plastic verpakkingsmateriaal (zoals je in fruitmanden of kerstpakketten vindt) draadjes wol, aluminium- en/of plasticfolie en noem maar op....
Je kunt de verf door de lijm mengen zodat het meteen plakt. Als de kinderen wat groter zijn kunnen ze helpen met scheuren of knippen van het materiaal.
Wij gaven de kinderen eerst het papier en de verf in een schaaltje, met de sponsjes om te stempelen. Eventueel kan de lijm door de verf gemengd worden.
Ze kunnen sneeuw stempelen.
Daarna gaven we de onderdelen een voor een aan: Snippers papier voor lijf en hoofd, de ogen (Waar moeten die?) Ze zochten zelf de plek voor de ogen. Wat heeft de sneeuwpop nog meer?
Ze benoemden soms de onderdelen (neus, hoed, sjaal, bezem) en dan gaven we die en plakten ze het zelf op waar ze dachten dat het moest komen. Geef niet te veel aanwijzingen; het is hun idee van een sneeuwpop! Als ze wat groter zijn kunnen ze de onderdelen zelf uitknippen of scheuren. Bovenstaande sneeuwpoppen werden gemaakt door Juriaan (2,5) en Wessel (ruim 2)
klik op bovenstaande buttons voor diverse knutsel-ideetjes
We hebben bakjes met verf, water en zeepsop en een rietje....
Daar mogen we in blazen (niet ZUIGEN!!)
Mooie grote bellen blazen!
en dan.... het papier er op!
Oooooh, mooi kijk eens!
Natuurlijk ook voor de kleinsten...
Flou Artistique (Aquarellen) Bron: Gepeuter -
een handboek over creatieve activiteiten met peuters
Benodigheden:
Tekenvellen, stevig eventueel glanzend papier
Sponzen
water
Penselen
scharen
plakkaatverf, bakjes
eventueel verfrollers
Het resultaat!!
Eerst maken we met de spons de tafel nat, leggen het papier erop en maken dat ook nat...
Daarna kunnen we verven, met kwast, roller of gewoon met de handen...
Ook de allerkleinsten vinden het geweldig; groots resultaat!
Of met de verfroller...
WERKWIJZE
Geef iedereen een schaaltje met water en een spons. Laat eerst de tafel nat maken zodat het blad straks niet opkrult. Daarna wordt het papier zelf ingewreven met een natte spons . Wanneer het kind op die spons drukt, ontsnappen er grote en kleine blaasjes aan, alsook allerlei fijne geluidjes. Wanneer het met verschillende kleuren plakkaatverf op dit natte vlak schildert, kan het volgen hoe die kleuren openvloeien of in elkaar lopen.
RESULAAT
Een ingenieuze abstracte tekening met gewild en toevallig lijnenspel.
Gepeuter
Een handboek over creatieve activiteiten met peuters
Wat hebben Karel Appel, Picasso, Miró en peuters gemeen?
Orginele kunstenaars hebben de verdienste dat ze de vastgelegde normen overtreden die de spontane kunst afremmen. Daarin staan ze dicht bij het plezier dat peuters beleven aan het experimenteren met verschillende materialen.
Dit boek geeft een waaier aan van - heel concreet uitgewerkte - creatieve activiteiten voor peuters. Geen paashazen of Sinterklazen, maar vrije activiteiten waarin kinderen van anderhalf tot vier jaar ongeremd met verschillende materialen en technieken kunnen kennismaken. De inspiratie voor heel wat van deze activiteiten komt van moderne kunstenaars die ons de weg tonen naar orginaliteit en durf.
Het eerste deel van dit boek geeft een korte situering van enkele kunstenaars, een pedagogische gefundeerd pleidooi voor de creatieve activiteiten en een aantal zeer praktische tips voor de organisatie ervan. Het tweede deel bevat ruim veertig activiteiten-fiches. Die zijn niet alleen vaak kunstzinnig, maar vooral gewoon heel plezierig.
Deze uitgave is het 'kuntselhandboek' voor een ieder die professioneel met peuters werkt en óók zelf plezier beleeft aan dit werk én uiteraard geschikt voor de creatieve ouder.
Vandaag hadden we een spannende activiteit bedacht en we waren heel benieuwd hoe dat zou gaan! Er waren 6 kindjes 3 van net 1 jaar tot 14,5 maand en 3 peuters) en ze zaten allemaal rond de tafel, waarop we allemaal interessante bakjes hadden klaargezet met verschillende inhoud: stukjes Ansjovis, citroen, olijven, Feta-kaas, snoepjes, parmezaanse kaas en kappertjes. We legden uit wat de bedoeling was, dat ze mochten kijken, ruiken en dan proeven... Als ze het echt vies vonden mochten ze het natuurlijk uitspugen. Het eerste bakje (Ansjovis) ging rond. Sommigen trokken al een vies gezicht bij de lucht alleen! Toch gingen de meesten proeven, een enkeling durfde niet. Het grappige was dat de allerkleinsten (net 1 jaar) met smaak alles naar binnen stopten! Een ander keek heel vies maar at moedig door. Stacey probeerde alles maar spuugde het meeste ook weer uit. Toch schrok ze nergens voor terug! Haar broertje Toby van 13,5 maand was kampioen bekken-trekken! Toch probeerde hij die vieze olijf van zijn buurvrouw Sophie te pikken! Ze vonden het allemaal leuk en spannend om te doen. Zelfs het bakje met citroen was na afloop leeg! Een echte aanrader om de zintuigen te prikkelen!!!
Neeeee Sophie, dat is VIES!!!
Kortom, wij hadden een te-gekke dag!!
het is een kleine stap van vloerverven naar Body-Art!!
1. Creativiteit behoort niet te worden gezien als een apart geestelijk vermogen, maar als iets wat bij onze manier van denken, weten en keuzes maken hoort.
2. Creativiteit lijkt voort te komen uit allerlei ervaringen, gekoppeld aan de goed begeleide ontwikkeling van persoonlijke mogelijkheden - waaronder ook het gevoel van vrijheid om het onbekende te verkennen.
3. Creativiteit ontwikkelt zich op grond van processen die de cognitieve en affectieve ontwikkeling, en de fantasieontwikkeling betreffen. Met elkaar kunnen die de vaardigheden om tot onverwachte oplossingen te komen ondersteunen.
4. De gunstigste situatie waarin creativiteit tot bloei komt blijkt uitwisseling tussen mensen te zijn, waarbij de beslissende factoren het omgaan met conflicten en het vergelijken van ideeën en handelingen lijken te zijn.
5. Creativiteit blijkt tot bloei te komen wanneer volwassenen zich minder aan voorgeschreven methoden hoeven te houden en in plaats daarvan problematische situaties gaan observeren en interpreteren.
6. Of creativiteit zich wel of niet kan ontwikkelen lijkt af te hangen van de verwachtingen van de groepsleidsters, de kindercentra, de ouders en de gemeenschap en ook de samenleving in het algemeen, al naar gelang de wijze waarop de kinderen deze verwachtingen ervaren.
7.Creativiteit wordt zichtbaarder wanneer volwassenen proberen meer aandacht aan de cognitieve ontwikkeling van kinderen te schenken dan aan de resultaten die ze op allerlei manieren van denken en doen bereiken.
8.Hoe meer begeleiders ervan overtuigd zijn dat intellectuelen en expressieve bezigheden mogelijkheden tot ontwikkeling en tot samenbundeling in zich bergen, hoe meer creativiteit zal leiden tot vriendschappelijke uitwisselingen waarbij verbeelding en fantasie een rol spelen.
9. Creativiteit vereist dat de school van de kennis een verbinding aangaat met de school van de expressie, daarmee de deur openzettend (dit is onze slagzin) voor de honderd talen van kinderen.
Loris Malaguzzi, pedagoog.
Samenvatting:
De Reggio Emilia-benadering stelt dat vastgelegde structuren en methoden de creativiteit niet bevorderen. Zij pleiten voor een omgeving waar men uitgedaagd wordt om te experimenteren. Zo’n omgeving stimuleert het vinden en toepassen van nieuwe ideeën.
Door middel van de diverse vormen van kunstuitingen wordt de fantasieontwikkeling gestimuleerd. Men wordt door in aanraking met kunst te komen uitgedaagd om een gevoel of gedachte voor te stellen
en deze vorm te geven. Daarbij wordt er aangegeven dat dit verbeeldingsvermogen gestimuleerd wordt wanneer men doet aan
uitwisseling van de ideeën. Vaak vindt deze uitwisseling van ideeën plaats waarneer men in groepsverband participeert in een kunstproject en er afgesloten wordt met de bespreking van
de gemaakte objecten.
Deze voorwaarden voor een goede ontwikkeling van de creativiteit zijn: een omgeving waar de kinderen zich veilig voelen en waar ze gestimuleerd en aangemoedigd worden om te experimenteren.
Vandaag is rood! Iedereen is in het rood vandaag! Dat ziet er gezellig uit! Joke heeft allemaal rode spulletjes opgezocht en de kinderen helpen mee. We bouwen een toren van alleen maar rode blokken. We gebruiken rode klei en verven met... Rood!
En als we fruit gaan eten... is dat natuurlijk ook rood! Stoofpeertjes... Dani trekt een vies gezicht. Als hij ziet dat Indy met smaak zit te eten wil hij het toch wel proberen. Mmmm dat valt eigenlijk best mee! Aleen David waagt zich er niet aan. Maar de rode jam, 's middags op zijn boterham, die gaat er toch wel in! Natuurlijk kregen we ook nog allemaal een rode neus! Dani wilde het wel zelf doen, en ook die van David, maar daar was David het niet helemaal mee eens!
Bij elk onderdeel vraag is welke kleur het is. Dani is erg standvastig. Hij blijft het volhouden: BLAUW!! Dus morgen...
is blauw!!
Week 10: kleur bekennen...
Woensdag 4 maart 2009
De laatste week van het thema:
KLEUREN!
Vandaag is blauw! We gingen blokjes sorteren, en we bekeken de wereld eens door een andere 'bril'. En dat ziet er best een beetje gek uit!
een blauwtje lopen - nul op het rekest krijgen bij een (huwelijks)aanzoek
zich blauw ergeren of zich bont en blauw ergeren - zich sterk ergeren
blauwbekken - het erg koud hebben
blauw zien van de kou - de huid heeft een blauwe kleur gekregen van de kou
Iemand bont en blauw slaan - iemand toetakelen, zodat die persoon veel blauwe plekken krijgt alles blauw blauw laten - alles maar laten doorgaan, geen actie nemen
blauwe bloempjes - praatjes
een blauwe maandag - korte tijd iets gedaan hebben
zich blauw betalen aan iets - veel te veel betalen
Klik op de foto voor een vergroting
Week 7 en 8; kleur bekennen...
Maandag 16 februari 2009
Het is al weer lang geleden dat we echt aan een thema hebben gewerkt.
Ik vond het wel weer eens tijd worden, en het onderwerp is:
KLEUREN!
Eerrst een verhaaltje over Willy Komodo, die steeds weer van kleur kan veranderen.
Dan komen de gekleurde blokjes op tafel. Bij elke kleur van Willy (waar ik ook weer kaartjes van heb) mogen ze een kleur blokje kiezen.
Dat valt nog niet mee hoor, als je pas 1,5 of 2 jaar bent. Maar des te groter is de pret als het lukt!
Daarna komt er nog een verrassing. Een stapelk gekleurde doosjes, waar allemaal spannende dingen in zitten, alles in de kleur van het doosje. We gaan alles bekijken, bevoelen en benoemen. Vooral die lekkere zachte kriebelveertjes zijn leuk!Als alle doosjes weer dicht zijn, en we er de blokjes in de goede kleur opgelegd hebben, gaan we eerst maar eens een grote plas doen op de pot!
En wat ben je dan?? Een KANJER!!!
Woensdag konden we eindelijk weer naar buiten, en daarna gingen we lekker pannenkoeken eten!!
Dinsdag 24 februari: we gaan Elmer, het vrolijk gekleurde olifantje plakken. Als ik om een kleur vroeg, plakte Dani die op.. Dani doet een plakker op Elmers oog, "kan niet zien!" Doe hem maar NAAST zijn oog.. na even nadenken lukt dat ook.
Elmer wordt heel erg mooi!
KLEUREN!
Vandaag hadden we een Pollock-Paintbal in de tuin!
Donderdag 2 juli 2009
Dinsdag 27 maart: Roze verwondering...
Een grote glazen vaas wordt gevuld met helder water. Er gaat kleurstof bij, die in vreemde vormen in het water blijft hangen. Als we een beetje roeren gaat het bewegen en dansen.
Het maakt vormen die tot stomme verbazing leiden
tot nieuwsgierigheid en verwondering..
(met dank aan de inspiratie uit "De honderd talen van kinderen")
